تحصیلی

هوش چیست؟

نظریات مختلف، هوش را به اشکال گوناگونی تعریف کرده‌اند اما به نظر می‌رسد این تعریف از هوش، معقول‌تر و جامع‌تر باشد:  هوش توانایی حل مسئله و یادگیری و کاربرد دانش و مهارت‌ها برای سازگاری و انطباق با محیط می‌باشد.

قبلا هوش به عنوان یک توانایی کلی محسوب می‌شد اما  امروزه بسیاری از متخصصان معتقدند که هوش یک توانایی چند بعدی است و مهارت‌ها و ابعاد گوناگونی را در برمی‌گیرد. یکی از این متخصصان، ریموند کتل می‌باشد که هوش را در دو نوع سیّال و متبلور تعریف می‌کند. هوش سیال، ظرفیت عقلانی وراثتی ما برای حل مسئله است (بدین صورت که ما چقدر قدرت درک و حل مسئله و به عبارتی سازگاری با شرایطی را داریم که اولین بار است با آن مواجه می‌شویم) که در نوجوانی به اوج می‌رسد و پس از آن رو به افول می‌رود. این قابلیت مستقل از یادگیری، تجربه و آموزش در نظر گرفته می‌شود.

هوش متبلور وابسته به تجارت و اندوخته‌های ماست و شامل استفاده از دانش‌ها و شناخت‌های قبلی در حل مسئله می‌باشد.  به همین دلیل با بالا رفتن سن و اندوختن دانش و درک جدید، قوی‌تر می‌شود. لذا آموزش و غنی‌سازی محیط و مواجه‌های مکرر با محرک‌ها و موقعیت‌های گوناگون می‌تواند باعث افزایش قابلیت های هوش متبلور شود.

نظریه کتل درباره هوش می‌تواند تاثیر آموزش و غنی بودن محیط را برافزایش توانایی های هوشی نشان دهد. البته باید توجه داشت که به نظر اکثر محققان، ظرفیت اصلی هوش افراد مشخص و ثابت است و آموزش میتواند کمک کند که به سقف ظرفیت عقلانی خود نزدیک شویم و از توانایی های خود حداکثر استفاده را ببریم.

در ادامه به چند آزمون هوش پرکاربرد اشاره می‌کنیم:

 آزمون هوش وکسلر(نسخه کودکان و بزرگسالان):  یک آزمون فردی است و اجرای آن به دقت و تجربه قابل ملاحظه‌ای نیاز دارد. آزمون وکسلر نمره هوش کلامی، عملی و کلی را به شما می‌دهد. در آزمون وکسلر، متوسط بهره هوشی ۱۰۰ در نظر گرفته شده است.

آزمون هوش استنفورد-بینه:  از بسیاری از جهات مشابه آزمون وکسلر است و برای افراد ۲ساله تا بزرگسال کاربرد دارد.

تست هوش چندگانه گاردنر: تست هوش ۸ گانه گاردنر، یک آزمون مداد-کاغذی است که اجرای آن نسبت به آزمون‌های دیگر ساده‌تر است. دارای ۸۰ سوال می‌باشد که هرکدام از هوش‌های ۸گانه زیر، ۱۰ سوال را دربرمیگرد و نمره بالاتر در هرکدام از آن‌ها نشان‌دهنده توانایی و قابلیت بالاتر شما در آن زمینه می‌باشد.

۱- هوش کلامی- زبانی: حساسیت نسبت به صداها، معانی کلمات و کارکرد‌های زبان.
۲- هوش منطقی-ریاضی: توانایی درک پدیده های دیداری و تصویر سازی ذهنی.
۴- هوش موسیقیایی: توانایی تولید موسیقی و درک آن.
۵- هوش جنبشی-حرکتی: توانایی استفاده ماهرانه از بدن برای مقاصد نمایشی.
۶- هوش درون فردی: توانایی تشخیص احساس‌های درونی و آگاهی از توانایی‌ها، ضعف‌ها و…
۷- هوش میان فردی: توانایی شناسایی و درک احساسات و مقاصد دیگران.
۸- هوش طبیعت گرا: توانایی درک و دقت به مسائل محیطی و طبیعی.

 منابع : کتاب رشد و شخصیت کودک . پاول هنری ماسن        

  کتاب روان‌شناسی رشد. لورا برک

ریحانه تابش
ریحانه تابش هستم، دارای مدارک کارشناسی روانشناسی از دانشگاه اصفهان و کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی از دانشگاه کاشان. مشاوره تحصیلی، مشاوره تربیتی و غیره. با افتخار آرزو میکنم همیشه و همه‌جا برای همه هم‌میهنان گرانقدرم مفید باشم.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *